Eetstoornissen komen vaker voor dan je wellicht denkt, maar worden ook nog vaak verkeerd begrepen. Er bestaan een hoop vooroordelen over de ziekte, waardoor signalen lang onzichtbaar en onopgemerkt kunnen blijven. De vooroordelen leiden bovendien tot stigma, schaamte en vooral: uitstel van hulp. Terwijl een eetstoornis een ernstige psychische aandoening is die iedereen kan treffen. Tijd voor verandering! Laten we 10 veel voorkomende vooroordelen over eetstoornissen uitleggen en samen meer bewustzijn voor wat de ziekte inhoudt creëren.
Eetstoornis vooroordelen
Eetstoornis vooroordelen zijn diep verankerd in onze maatschappij. Ze ontstaan vaak door stereotype beelden in de media, gebrekkige kennis en een sterke focus op uiterlijk en gewicht. Deze eetstoornis-vooroordelen zorgen ervoor dat mensen zichzelf niet herkennen in hun klachten, hun problemen bagatelliseren of zich schamen om hulp te zoeken. Ook voor naasten en professionals kunnen deze misverstanden leiden tot het missen van signalen of het onderschatten van de ernst. Door eetstoornis vooroordelen te benoemen en te ontkrachten, ontstaat er meer begrip, vroegere herkenning en betere toegang tot passende zorg.
1. Een eetstoornis gaat alleen over eten
Een van de grootste misverstanden over eetstoornissen is dat het draait om eten of gewicht. In werkelijkheid is eetgedrag vaak een copingmechanisme en zien we dat onderliggend thema’s als controle, perfectionisme, trauma, angst, zelfbeeld en de manier waarop je emoties reguleert een grote rol speelt in het ontstaan en ontwikkelen van de eetstoornis.
Eten is het symptoom, niet de oorzaak. In onze behandelingen vinden we het dan ook belangrijk om de focus op de problematiek achter de eetstoornis te leggen. Wat veroorzaakt het en wat houdt het in stand? Een eetstoornis raakt meer dan iemands eetgedrag.
2. Je ziet een eetstoornis altijd meteen aan iemands lichaam
Veel mensen denken bij een eetstoornis aan een heel dun iemand. Die link met extreem ondergewicht is bij sommig eetstoornissen het geval, maar lang niet altijd. Je kan niet altijd aan de buitenkant zien dat een eetstoornis iemand in zijn greep houdt. Een eetstoornis kent alle lichaamstypes en gewichten. Iemand kan ernstig ziek zijn zonder dat dit aan de buitenkant te zien is. Mensen denken bij een eetstoornis vaak snel aan dunne, jonge meisjes, terwijl de problematiek zoveel breder is. Anorexia leidt tot afvallen, terwijl bij andere eetstoornissen zoals boulimia of bigorexia, eten wordt gecompenseerd met bijvoorbeeld braken of sporten. Bij binge eating disorder heb je last van overmatige eetbuien, terwijl je bij eetstoornis NAO symptomen kunt hebben die geen overeenkomst kennen met de eerdergenoemde bekendere eetstoornissen.
Het vooroordeel over dun zijn zorgt ervoor dat signalen vaak worden gemist door zowel de omgeving als zorgverleners.
3. Eetstoornissen komen vooral voor bij jonge vrouwen
Een bekend beeld voor mensen als ze denken aan een eetstoornis: een dunne jonge vrouw of pubermeisje. Hoewel eetstoornissen vaak ontstaan in de adolescentie, is dat niet altijd het geval. Een eetstoornis discrimineert niet en kan iedereen overkomen:
- mannen
- non-binaire personen
- volwassenen en ouderen
- mensen uit alle culturele en sociale achtergronden
Door het stereotype ‘jonge vrouwen’ krijgen veel mensen te laat of geen passende hulp en worden signalen of symptomen snel gemist.
4. Het is een keuze, je kunt gewoon weer normaal eten
Een eetstoornis is geen bewuste keuze en zeker geen gebrek aan wilskracht om maar weer ‘gewoon te gaan eten’. Het is een complexe psychische aandoening waarbij biologische, psychologische en sociale factoren een rol spelen.
Zeggen dat iemand “gewoon moet eten” is vergelijkbaar met zeggen dat iemand met een angststoornis “gewoon rustig moet blijven”.
5. Als iemand weer eet of aankomt, is het probleem opgelost
Herstel van een eetstoornis gaat verder dan het herstellen van eetpatronen of gewicht.
Zonder aandacht voor onderliggende problematiek is de kans op terugval groot.
Duurzaam herstel vraagt om psychologische begeleiding, vaak in combinatie met somatische en sociale ondersteuning.
6. Eetstoornissen zijn zeldzaam
Eetstoornissen komen vaker voor dan gedacht. Wist je dat in Nederland honderdduizenden mensen in hun leven te maken hebben met een eetstoornis of verstoord eetgedrag?
Daarnaast behoren eetstoornissen tot de psychische aandoeningen met de hoge sterftecijfers, mede door medische complicaties en suïcide.
7. Je moet eerst heel ziek zijn voordat je hulp krijgt
Veel mensen stellen hulp zoeken uit omdat ze denken dat ze ‘niet ziek genoeg’ zijn. Dit is een gevaarlijk misverstand. Vroege signalering en behandeling vergroten de kans op herstel aanzienlijk.
Wachten tot het erger wordt, maakt behandeling vaak complexer en langduriger.
8. Herstel betekent dat je er nooit meer last van hebt
Herstel is zelden een rechte lijn. Terugvallen, moeilijke fases en twijfels horen bij het proces. Dat betekent niet dat iemand faalt, herstel gaat juist over leren omgaan met kwetsbaarheid en signalen herkennen. Met een eetstoornis behandeling krijg je inzicht in je eetstoornis en leer je tools om je pad naar herstel te vervolgen. Hoe dat pad gaat is per persoon verschillend, bij de één verdwijnt de eetstoornis naar de achtergrond, bij de ander ligt hij langer op de loer.
9. Het is maar een fase
Een eetstoornis is niet slechts een fase. Zonder behandeling verdwijnen eetstoornissen meestal niet vanzelf. Ze kunnen zich juist verdiepen en verankeren in het dagelijks leven. Hoe langer een eetstoornis bestaat, hoe moeilijker herstel vaak wordt. Dat maakt dat het voor veel mensen met een eetstoornis essentieel is om met professionele hulp en begeleiding de negatieve cyclus te doorbreken. Voor zowel je mentale en fysieke gezondheid is het erg belangrijk om een eetstoornis serieus te nemen.
10. Complimenten over afvallen helpen
Goedbedoelde opmerkingen als “Wat zie je er goed uit” of “Wat ben je afgevallen/goed aangekomen” kunnen voor iemand met een eetstoornis juist bevestigend werken voor de stoornis.
Herstel vraagt om waardering los van uiterlijk of gewicht.
Heb ik een eetstoornis?
Maak je je zorgen om jouw gezondheid of die van iemand die je kent? Met de online eetstoornis zelftest krijg je meer inzicht in mogelijk destructieve patronen die niet gezond voor je zijn.
Heb je vragen over eetstoornis of wil jij je aanmelden voor hulp? Neem vrijblijvend contact op met de collega’s van Changes GGZ!