Eerlijk zijn als liegen je kapotmaakt: het verhaal van Joost
Wat als je het zelf niet meer ziet, maar iemand anders wel? In deze aflevering van de Changes Podcast vertelt ex-militair Joost over jarenlang gebruik, terugval en het moment dat zijn vrouw hem confronteerde. Hij was vooral opgelucht. Samen met Tom van Bullshift praat host Hanneke over verantwoordelijkheid, ervaringsdeskundigheid en waarom terugkomen belangrijker is dan perfect zijn.
Het begon niet bij het middel
Joost was een kind dat goed kon leren en alles voor elkaar kreeg als hij zijn best deed. Toch begon hij al jong dingen voor zichzelf op te lossen. Eerst met verzamelen, stiekem, met geld dat hij ergens vandaan haalde. Later kwamen roken en blowen. Hij zocht iets bij zijn vader dat hij niet kreeg en vond veiligheid in iets dat helemaal van hem was en waar niemand van wist.
Op zijn zeventiende ging hij bij Defensie werken. Hij wilde stoer zijn en veel meer zijn dan hij voelde, terwijl hij van binnen heel gevoelig was. Dat liet hij niet zien. Hij loog tijdens de keuring over zijn gebruik, en bij de infanterie kreeg dat een boost in een cultuur waarin je na heftige dingen een drankje drinkt om te vergeten.
Zijn verhaal laat zien dat verslaving zelden begint bij het middel. Het begint met een behoefte, zoals rust, veiligheid of niets hoeven voelen, waar het gebruik een tijdelijk antwoord op lijkt te geven.
Rust in een druk hoofd
Joost gebruikte om zijn drukke hoofd te verdoven. Van twintig jaar gebruik weet hij maar flarden. Hij herinnert zich ontelbare relaties en banen maar weinig details, omdat hij continu onder invloed was, soms ook op het werk. Pas sinds hij stopte met drinken is hij weer helder.
Het kantelpunt kwam met de geboorte van zijn zoon. Hij besefte dat hij er niet voor hem kon zijn, en dat bleef zo, ook toen hij hem eenmaal zag. Hij begon met een ambulant traject, maar hield een dagboek bij waarin hij kon liegen. Dat lukte hem prima. Na een jaar clean volgde een terugval van twee jaar.
Een plek zonder poespas
Via de begeleidster van zijn vrouw kwam Joost bij Bullshift terecht, een inloop- en coachbedrijf waar alles draait om beweging. Tom, oprichter en zelf in herstel, laat mensen binnenlopen met een hulpvraag. Zodra ze hun verhaal aan tafel vertellen, prikken fellows door de bullshit heen. De enige vereiste is eerlijk zijn.
Joost herkent dat. Als hij een verbloemend verhaal ophangt, wordt dat gezien. Dat maakt de stap naar inzicht kleiner. Binnen twee weken, met veel hardlopen in de bossen, was hij weer nuchter.
Tom vertelt dat mensen zelden komen voor wat ze zeggen. Een hulpvraag verandert vaak na een paar weken, zodra het echte verhaal op tafel ligt. Bij Bullshift sturen ze mensen door naar ervaringsdeskundigen en meetings, omdat je daar levenslang terechtkunt, ook als een behandeling stopt.
Verantwoordelijkheid: het aloude struikelblok
Een rode draad in het gesprek in deze verslaving podcast is verantwoordelijkheid. Joost vindt het moeilijk om die te dragen, maar wil tegelijk alles zelf oplossen. Toen hij vrijwilligerswerk kreeg bij Bullshift, sloop de druk erin: hij moest de beste zijn. Dat werd te veel, en hij verdween weer in zijn gebruik.
Tom leerde daar zelf iets van. Verantwoordelijkheid begint bij zorgen voor je eigen gezondheid. Daarom bespreken ze nu samen hoeveel iemand aankan.
De confrontatie als opluchting
Na een jaar clean pakte Joost het vrijwilligerswerk weer op. Binnen een paar weken kwam dezelfde druk terug. Hij durfde het thuis niet te zeggen en begon stiekem een joint te roken als hij de hond uitliet. Na anderhalve maand werd hij betrapt. Zijn vrouw had Tom al ingelicht, en Tom stond bij hem voor de deur.
Joost was vooral opgelucht. Liegen maakt hem kapot, maar hij hield het vol omdat hij geen andere uitweg zag. Nu hoefde dat niet meer, ook al kwamen er consequenties. “Je hebt vaak iemand nodig die de deur openzet,” zegt Tom. Hij benadrukt ook hoe moeilijk het is voor naasten om die confrontatie aan te gaan.
Zuid-Afrika: spijt, schaamte en rust
Binnen een paar weken zat Joost in het vliegtuig naar de volwassenenkliniek in Zuid-Afrika. Boven de Sahara wilde hij het toestel laten omdraaien. Spijt, schaamte en schuld kwamen op dat moment over hem heen, en dat was het echte keerpunt.
De eerste weken waren stroef, maar daarna voelde hij zich op zijn plek. Hij vond er rust, iets wat hij in Nederland niet zo makkelijk vindt. Hij wist wel dat het harde werk pas begon als hij weer thuis was.
Herstel is geen rechte lijn
Terug in Nederland loopt Joost nog tegen veel aan: twee jonge kinderen, een vader met gezondheidsproblemen, en herstel dat soms naar de achtergrond schuift. Hij herkent een patroon. Zes tot negen maanden gaat het goed, tot er verantwoordelijkheid of hoogmoed insluipt en hij dingen laat liggen.
Wat is er veranderd? Hij vertelt het eerder en meer aan zijn vrouw. Tijdens een vakantie merkte zij dat zijn stress opliep en stuurde ze hem naar een meeting en zijn sponsor. Dat doet hij niet altijd graag, maar het werkt.
Tom nuanceert: de weg ziet er niet voor iedereen hetzelfde uit. Iemand die niet naar meetings gaat maar wel clean blijft en een proces aangaat, heeft zijn zegen. Het draait om verbinding met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt. Delen is helen, zegt hij, en daarom vertellen ze allebei hun eigen verhaal.
“Ik heb rust in mijn hoofd en ik heb het mooiste leven dat ik me kan bedenken. Dat gunnen we iedereen.“
– Ton (Bullshift)
Blijf terugkomen
Joost en Tom sluiten af met praktische boodschappen. Joost: blijf terugkomen, ook als je je kop laat hangen, en probeer niet alles zelf te doen. Bel iemand op. Tom: twijfel je, stel dan de vraag, desnoods via een mail. Dat geldt ook voor ouders die zich afvragen of wat ze zien meer is dan puberaal experimenteren. Je hoeft er geen formulieren voor in te vullen. Gewoon het gesprek aangaan met iemand.
Twijfel je of jouw gebruik nog onder controle is? Doe onze anonieme zelftest. Die duurt ongeveer drie minuten en geeft een eerste indicatie.
🎧 Luister de aflevering nu via ons Spotify of YouTube kanaal.
Herken je jezelf of een naaste in het verhaal van Joost? Neem dan contact op met Changes GGZ via onze contactpagina. Een eerste gesprek is vaak al een grote stap.
Veelgestelde vragen
Liegen kan een manier zijn om je gebruik te beschermen en schaamte of consequenties uit de weg te gaan. Op den duur kost het veel energie. Daarom voelen veel mensen opluchting als het verhaal eindelijk op tafel ligt.
Ja. Herstel van verslaving verloopt zelden in een rechte lijn en vraagt tijd. Terugkomen en hulp zoeken is belangrijker dan perfect zijn, en met de juiste hulp is verandering mogelijk.
Een ervaringsdeskundige kent verslaving uit eigen ervaring. Door verhalen te delen en samen op te trekken voelen mensen zich minder alleen en wordt de last van verslaving lichter.
Ga het gesprek aan, ook als je twijfelt. Een confrontatie kan spannend zijn, maar voor de ander is het vaak een opluchting. Je kunt ook zelf hulp zoeken of advies vragen via onze contactpagina.