Kam Fai en Marta over samen herstellen, en een leven zonder gebruik | Aflevering 10 van de Changes GGZ podcast

Hoe ziet het leven eruit als je allebei in herstel bent?: dit is het verhaal van Kam Fai en Marta

Kam Fai en Marta volgden onafhankelijk van elkaar een klinische behandeling voor verslaving in Weert. Ze liepen elkaar op een paar maanden na mis. Later kwamen ze elkaar tegen in de cliëntenraad, en inmiddels zijn ze bijna twee jaar samen. In deze aflevering vertellen ze allebei hun eigen verhaal. Over een thuissituatie waarin over gevoelens niet werd gepraat, over vroeg beginnen met middelen omdat je je ergens eindelijk gezien voelde, en over de periodes waarin het beter en weer slechter ging. Ze vertellen ook over wat het kostte: werk, relaties, en het contact met de mensen om hen heen.

Ze praten over de momenten waarop ze zelf aan de bel trokken, over waarom eerdere behandelingen niet aansloegen en over schematherapie als het inzicht dat voor hen allebei verschil maakte. En over wat het betekent om je herstel niet langer als middelpunt van je leven te hebben, maar als onderdeel ervan.

Twee verschillende starts, dezelfde behoefte

Kam Fai groeide op in een warm gezin als jongste van vier, met een groot leeftijdsverschil met zijn broers en zussen. Hij had altijd het gevoel dat hij moest meekomen met zijn grote broers, terwijl hij zelf nog een kind was. Over gevoelens werd thuis niet gepraat. Op zijn zevende, achtste was gamen zijn eerste uitvlucht. Daar kon hij zijn wie hij wilde zijn. Rond zijn twaalfde begon hij met roken, later volgden alcohol en andere middelen. In de gabberscene voelde hij zich gezien en thuis.

Martha groeide op in een onveilig gezin. Ze was liever niet thuis en zocht de straat op. Daar vond ze mensen bij wie ze zich gehoord voelde. Op haar twaalfde begon ze met middelen, op haar vijftiende ging ze op zichzelf wonen. Niemand sloeg alarm, want op school ging het nog goed. Wat het haar gaf? Veiligheid, opluchting en demping.

Hun verhalen laten zien dat verslaving zelden begint bij het middel. Het begint bij een behoefte: ergens bij horen, ontsnappen aan de realiteit of niets hoeven voelen.

Het leek goed te gaan

Zowel Kam Fai als Martha stopte op een gegeven moment, zonder hulp. Kam Fai trok zich als zeventienjarige terug uit zijn vriendengroep en bleef een tijd clean. Martha stopte toen ze een gezin wilde stichten. Een tijdlang leek het goed te gaan: een huisje, een baan, kinderen.

Maar de verslaving kwam terug, bij beiden. Bij Kam Fai nam het een paar jaar na een relatiebreuk een grote vlucht, tot er schulden kwamen en hij zijn baan verloor. Toen zijn vader overleed, nam het gebruik nog verder toe. “Ik kon mijn gevoelens niet uiten,” zegt hij. “Ik had voor mijn gevoel niemand om op terug te vallen.” Zijn familiebanden waren beschadigd door zijn gebruik.

Bij Martha begon het opnieuw toen haar moeder overleed. Dat bracht herinneringen en traumaklachten naar boven. Ze ging steeds meer drinken. Wat volgde waren meerdere opnames en behandelingen, maar het hielp niet. Ze raakte haar baan kwijt en haar huwelijk liep stuk. Gelukkig bleef het contact met haar kinderen goed. Martha noemt het een vicieuze cirkel: het trauma maakte het gebruik erger en het gebruik versterkte de klachten.

Alles alleen doen

Beiden herkennen een patroon: alles zelf willen oplossen. Kam Fai hield zijn verslaving zo lang mogelijk verborgen. Martha had al van kleins af aan het idee dat ze er alleen voor stond. Ze hield haar gezin buiten haar binnenwereld. Dat ging lang goed, tot het te groot werd om te verbergen.

De laatste strohalm

Voor beiden was Changes een laatste kans. Martha zegt dat het niet alleen aan de kliniek lag, maar dat alles samenviel: het was nu of nooit. Kam Fai trok zelf aan de bel nadat hij een nacht had meegemaakt waarvan hij wist dat het verkeerd had kunnen aflopen. Via iemand die succesvol bij Changes in behandeling was geweest, kwam hij terecht in de kliniek.

Beiden gingen met angst en weerstand naar binnen. Martha vond het lang moeilijk om te accepteren dat ze naar een kliniek moest: dan ben je echt een junk. Terwijl ze dat eigenlijk al was, alleen klopte het zelfbeeld niet. Kam Fai dacht dat hij te ver heen was om nog een normaal leven te kunnen leiden. De wens was er, maar het zelfgeloof niet. Hun naasten waren sceptisch na al die eerdere behandelingen. Toch zat er ook hoop.

Waarom een kliniek het verschil maakte

Eerdere behandelingen waren ambulant. Na een dag therapie ging Kam Fai terug naar zijn oude leven en ging hij weer gebruiken. In de kliniek stap je uit dat leven. Je zit even in een bubbel, weg van je thuissituatie en van de mensen en plekken die bij je gebruik hoorden.

Schematherapie: wie ben ik eigenlijk?

Wat hielp? Beiden noemen schematherapie, waarin je kijkt naar de verschillende delen van jezelf: de beschermer, de coping, het kind en de gezonde volwassene. Martha had het al eerder gehad, maar toen was ze nog onder invloed en kon ze de inzichten niet vasthouden. Kam Fai ging op zoek naar de vraag: wat heeft dat kleine jongetje nodig, en wat heb ik hem al die jaren niet gegeven? Zijn identiteit was verwaterd in al die jaren gebruik. Het was een flinke zoektocht, maar het heeft hem veel gebracht.

Een bijzondere ontmoeting

Kam Fai en Martha liepen elkaar op een haar na mis in de kliniek. Kam Fai was net weg toen Martha binnenkwam. Ze vinden het mooi dat ze elkaar niet in de verslaving ontmoetten, maar in herstel.

Ze leerden elkaar kennen in de cliëntenraad. Beiden wilden iets terugdoen voor Changes en voor de cliënten die nu in behandeling zijn. De cliëntenraad bestaat uit oud-cliënten en is de stem van de huidige cliënten. Ze lopen langs de locaties, houden inloopspreekuren en brengen punten naar voren, bijvoorbeeld over communicatie of eten. Voor Martha was het ook een manier om haar herstel levend te houden en iets met haar ervaring te doen.

Ze vonden elkaar al leuk, maar spraken het nooit uit. Dat paste niet, zo samen in de cliëntenraad. Pas toen Martha vertrok vanwege haar studie en werk, kwam het contact weer op gang. Sinds een half jaar zijn ze een stel.

Samen in herstel

Wat is het om een partner te hebben die ook in herstel is? Kam Fai vindt het waardevol: een half woord is genoeg om een gevoel uit te leggen. Er is veel herkenning. Ze vullen elkaar aan.

Dat helpt ook als het tegenzit. Teleurstellingen horen bij het leven. Kam Fai spreekt zich nu uit, belt Martha, zijn sponsor of een vriend in herstel. Het gevoel kan er nog zijn, maar de scherpe randjes zijn eraf. Martha merkt dat verbinding haar helpt, juist omdat ze vroeger alles alleen deed.

Herstel is geen eurekamoment

Is er één moment waarop alles verandert? Volgens Kam Fai niet. Het is een geleidelijk proces van jezelf leren kennen: wat vind ik belangrijk, in het leven, in een relatie, in mijn partner? Martha ziet dat herstel eerst in het middelpunt staat, en later een onderdeel van je leven wordt. Je bouwt een leven op waarin gebruik niet meer past.

Wat ze je willen meegeven

Aan iedereen die twijfelt om hulp te zoeken zeggen ze: geef jezelf een kans. Wees mild voor jezelf en gun jezelf de tijd. Het is een pittige weg, maar het is mogelijk. Je hoeft je ook niet voor te kunnen stellen hoe je leven er over drie jaar uitziet. Het begint met één stap.

🎧 Luister de aflevering nu via ons Spotify of YouTube kanaal. 

Herken je jezelf of een naaste in het verhaal van Han? Neem dan contact op met Changes GGZ via onze contactpagina. Een eerste gesprek is vaak al een grote stap. 

Veelgestelde vragen